CymraegEnglish

Amdanom Ni

Amdanom Ni

Ein Gweledigaeth

Cyd-greu system fwyd i Gymru sydd o les i bobl ac i’r blaned

Ein Cenhadaeth

Mae Synnwyr Bwyd Cymru am ddylanwadu ac effeithio ar sut mae bwyd yn cael ei gynhyrchu a’i fwyta yng Nghymru er mwyn sicrhau bod bwyd, ffermio a physgodfeydd cynaliadwy wrth wraidd system fwyd gyfiawn, gysylltiedig a llewyrchus. 

Mwy amdanom ni a’n gwaith

Sefydlwyd Synnwyr Bwyd Cymru yn 2018 er mwyn datblygu ymagwedd traws-sector ar gyfer y system fwyd yng Nghymru.

Mae Synnwyr Bwyd Cymru yn gweithio gyda chymunedau, sefydliadau, llunwyr polisi a’r Llywodraeth ar draws Cymru i greu system bwyd a ffermio sydd o les i bobl ac i’r blaned. Rydym am ddylanwadu ac effeithio ar sut mae bwyd yn cael ei gynhyrchu a’i fwyta yng Nghymru, er mwyn sicrhau bod bwyd, ffermio a physgodfeydd cynaliadwy wrth wraidd system fwyd gyfiawn, gysylltiedig a llewyrchus.

I gyflawni hyn, credwn y dylai’r amgylchedd, iechyd a lles, cyfiawnder cymdeithasol, a’r economi gael eu hintegreiddio ym mhob meddylfryd polisi yng Nghymru. Gellir cyflawni’r dull “bwyd ym mhob polisi” hwn drwy gyfrwng ymchwil, cydweithredu traws-sector a thrwy ysgogi dinasyddion a rhanddeiliaid fel rhan o “Fudiad Bwyd Da Cymru” gan gynyddu ymwybyddiaeth o faterion bwyd ac annog pobl i gymryd rhan mewn gweithgareddau’n ymwneud â bwyd.  Mae Synnwyr Bwyd Cymru yn helpu i ddatblygu’r Mudiad Bwyd Da hwn trwy ddarparu a gweithredu nifer o raglenni sy’n gysylltiedig â bwyd ledled Cymru – llawer ohonynt fel rhan o bartneriaethau DU.

Yn gronfa o fewn Elusen Iechyd Caerdydd a’r Fro, fe gynhelir Synnwyr Bwyd Cymru gan dîm Iechyd Cyhoeddus Caerdydd a’r Fro.  Fe’n cefnogwn gan amrywiaeth o bartneriaid cyllido, gan gynnwys Sefydliad Esmée Fairbairn.

Gallwch ddysgu mwy am systemau bwyd drwy wylio'r fideo esboniadol byr hwn:

22 o Bartneriaethau Bwyd ar draws Cymru

Ymunwch â Synnwyr Bwyd Cymru wrth i ni gryfhau systemau bwyd lleol ar draws Cymru gyfan. Gyda’n gilydd, gallwn feithrin cydweithio a chynhwysiant, gan ysgogi newid cadarnhaol mewn cymunedau o Fôn i Fynwy.

Dysgwch fwy
Partneriaethau Bwyd

Mae'n strategaeth yn seiliedig ar dri philer allweddol

Creu diwylliant bwyd cadarnhaol yng Nghymru sy’n buddsoddi mewn pobl, yn cofleidio ein treftadaeth, yn dathlu ac yn gwerthfawrogi cynnyrch “lleol” ac sy’n rhoi lle blaenllaw i addysg bwyd

Sbarduno chwyldro mewn prosesau caffael lleol a chynaliadwy wedi’i ysbrydoli gan arddwriaeth

Cyd-greu polisi bwyd a fframwaith deddfwriaethol sy’n galluogi newid i gynhyrchu a bwyta bwyd amaeth-ecolegol yng Nghymru er budd yr amgylchedd a chymdeithas

Mae Synnwyr Bwyd Cymru yn gweithredu drwy adeiladu’r sylfeini ar gyfer newid drwy:

Ddatblygu rhwydwaith o bartneriaethau bwyd traws-sector ledled Cymru

Treialu a graddio dulliau arloesol i ysbrydoli gweithredu

Hyrwyddo a datblygu polisi bwyd da

Adrodd straeon am brofiadau, cyflawniadau a heriau o fewn y system fwyd yng Nghymru

Ein gwerthoedd

Drwy ein gweithgareddau a'n gwaith eirioli, mae Synnwyr Bwyd Cymru yn hyrwyddo:

Cydweithio

Meithrin perthynas waith a strategol gadarnhaol gyda chyfranogwyr ac asiantau eraill, yng Nghymru ac ar draws y DU, gan ein galluogi i helpu i lunio a chyd-greu system fwyd fwy cynaliadwy a llewyrchus i’n cenedl gan ddefnyddio dull cyfannol – gan ailadrodd pwysigrwydd ystyried y system fwyd fel un system gyfan.

Cynhwysiant

Dod â chymunedau o ddiddordeb ynghyd o bob rhan o Gymru; cael gwared ar rwystrau a stigma, a mynd ati i annog cyfranogiad yn ein prosiectau, ein rhaglenni a’n hymgyrchoedd.

Uniondeb

Hyrwyddo dyfodol teg, cyfiawn a llewyrchus i Gymru a’i phobl; yn benderfynol o sicrhau bod gan bawb o bob oed yng Nghymru fynediad urddasol at fwyd iach o safon.

Ystwythder

Bod yn ymatebol i newidiadau mewn cymdeithas yn ogystal ag unrhyw newidiadau i feysydd polisi y mae bwyd a systemau bwyd yn berthnasol iddynt; bod yn chwim ac yn barod i weithredu i wneud gwahaniaeth i fywydau pobl.

Symbyliad

Ysbrydoli a dylanwadu ar bobl a chymunedau ar draws Cymru i ymgysylltu â bwyd; codi ymwybyddiaeth o faterion bwyd a hyrwyddo gweithgareddau arloesol sy’n gysylltiedig â bwyd i symbylu a thyfu Mudiad Bwyd Da yng Nghymru.

“Mae llawer i’w wneud, ond mae awydd anniwall hefyd gan y rhai sy’n gweithio yn system fwyd Cymru i yrru’r newid sydd ei angen ar ein cymunedau a’n planed. Fel tîm rydym yn teimlo’n freintiedig iawn i fod yn gweithio mewn gofod, yng Nghymru a gyda’n rhanddeiliaid yn y DU, lle mae cymaint o angerdd, egni a chymhelliant di-baid yn arwain at obaith a newid – waeth pa mor fawr yw’r her.”

Katie Palmer, Rheolwr Rhaglen, Synnwyr Bwyd Cymru

Cwrdd â'r tîm

Lucinda Sehic

Cydlynydd Bwyd Caerdydd

Caz Falcon

Rheolwr Cefnogi Prosiectau

Pearl Costello

Rheolwr Lleoedd Bwyd Cynaliadwy a Rheolwr Rhaglen dros dro Synnwyr Bwyd Cymru

Siân-Elin Davies

Rheolwr Cyfathrebu ac Ymgysylltu

Lucinda Sehic

Cydlynydd Bwyd Caerdydd

Ymunodd Lucinda â Synnwyr Bwyd Cymru ym mis Medi 2025 fel Cydlynydd Bwyd Caerdydd.

Daw â dros wyth mlynedd o brofiad proffesiynol mewn cynaliadwyedd a chadwyni cyflenwi bwyd gyda hi, wedi treulio’i hamser yn gweithio ar draws cyd-destunau rhyngwladol a chymunedol i gefnogi datblygiad cadwyni cyflenwi mwy moesegol, cynaliadwy yn amgylcheddol, a gwydn. Yn ystod ei gyrfa, mae Lucinda hefyd wedi treulio amser yn Indonesia yn gweithio ar nwyddau amaethyddol fel te a chnau coco, gan gydweithio’n agos â chymunedau ffermio bach.

Y tu hwnt i hyn, mae gan Lucinda gysylltiad personol hirhoedlog â ffermio wedi tyfu lan ar fferm fach ar y ffin rhwng Cymru a Lloegr. Mae hyn yn parhau i lunio ei diddordeb yn y ffordd y mae bwyd yn cael ei dyfu, ei rannu a’i werthfawrogi.

Caz Falcon

Rheolwr Cefnogi Prosiectau

Ymunodd Caz â thîm prysur Synnwyr Bwyd Cymru ym mis Ionawr 2022, gan ddod â dros 30 mlynedd o brofiad yn cefnogi swyddfeydd proffesiynol, cwmnïau cyfreithiol, a’r GIG. Mae wedi cymhwyso yn Prince2 ac yn gyn-fyfyriwr rhaglen CEIC (Economi Gylchol) Prifysgol Metropolitan Caerdydd.

Fel Rheolwr Cefnogi Prosiectau, mae Caz yn darparu cymorth ariannol, gweinyddol, rheoli digwyddiadau, busnes a phrosiect i hyrwyddo amcanion strategol Synnwyr Bwyd Cymru. Mae’n cysylltu â rhanddeiliaid amrywiol ledled Cymru a’r DU i hwyluso cynllunio, cyfathrebu a meithrin perthnasoedd effeithiol.

Yn flaenorol, bu Caz yn gweithio fel Cynorthwyydd Personol yn y GIG, a dyfarnwyd gwobr Cynorthwyydd Personol y Flwyddyn GIG Cymru iddi yn 2016 gan gael ei disgrifio fel Cynorthwyydd Personol anhygoel gydag agwedd ragweithiol.

Y tu allan i’r gwaith, mae Caz yn arweinydd cymunedol gweithgar, gan wasanaethu fel Ysgrifennydd ac Ymddiriedolwr ar Fwrdd Here for Good Collective/Hope Llaneirwg. Yn ei hamser hamdden, yn aml gallwch ddod o hyd iddi naill ai yn y gampfa neu’n gyrru ei Mini 1972 clasurol!

Pearl Costello

Rheolwr Lleoedd Bwyd Cynaliadwy a Rheolwr Rhaglen dros dro Synnwyr Bwyd Cymru

Pearl Costello yw Rheolwr Lleoedd Bwyd Cynaliadwy ar ran Synnwyr Bwyd Cymru.  Ar hyn o bryd, mae’n Rheolwr Rhaglen dros dro ar Synnwyr Bwyd Cymru.

Rhwng 2019 a 2025, cydlynodd Pearl bartneriaeth Bwyd Caerdydd ac arweiniodd ar gais llwyddiannus Caerdydd i fod y Lle Bwyd Cynaliadwy Aur cyntaf yng Nghymru. Oherwydd profiad a llwyddiant Pearl wrth feithrin partneriaeth fwyd, mae hi bellach yn arwain y gwaith o gefnogi datblygiad rhwydwaith Partneriaeth Bwyd Lleol ledled Cymru ac yn eistedd ar Fwrdd Rheoli Rhaglenni’r DU ar gyfer Lleoedd Bwyd Cynaliadwy.

Cyn ymuno â Synnwyr Bwyd Cymru, arweiniodd Pearl raglen gynaliadwyedd uchelgeisiol a thrawsnewidiol yn y Brifysgol Amaethyddol Frenhinol a datblygodd raglenni ymgysylltu cynaliadwyedd a newid ymddygiad arloesol gydag Undeb Cenedlaethol y Myfyrwyr.

Y tu allan i’r gwaith, fel arfer, gellir dod o hyd i Pearl yn y môr ac yn yr adaloedd cyfagos: yn cerdded yr arfordir, nofio a phadlfyrddio; neu yn tynnu gormod o luniau o’i chi.

Siân-Elin Davies

Rheolwr Cyfathrebu ac Ymgysylltu

Wedi gweithio ym meysydd Cyfathrebu, Cysylltiadau Cyhoeddus a Digwyddiadau am dros ugain mlynedd, ymunodd Siân-Elin â Synnwyr Bwyd Cymru ym mis Hydref 2020 fel Rheolwr Cyfathrebu ac Ymgysylltu.

Yn ogystal ag arwain ar strategaethau ac allbynnau Cyfathrebu ac Ymgysylltu Synnwyr Bwyd Cymru, mae Siân-Elin hefyd yn aelod o Grŵp Cyfathrebu, Ymgysylltu ac Ymgyrchoedd Pwysau Iach Cymru Iach; Rhwydwaith Cychwyn Iach Cymru ac mae’n aelod o grŵp llywio partneriaeth Bwyd Sir Gâr. Mae hi hefyd yn cefnogi Cynghrair Polisi Bwyd Cymru gyda chyflawniadau cyfathrebu’r grŵp ac mae’n Rhiant Lywodraethwr yn ei hysgol Gynradd leol.

Cyn ymuno â Synnwyr Bwyd Cymru, bu’n gweithio fel Prif Swyddog Cyfathrebu a Chysylltiadau Cyhoeddus ym Mhrifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant. Cyn ei hamser yn sector y Brifysgol, treuliodd Siân-Elin chwe blynedd fel Cynhyrchydd Digwyddiadau gyda BBC Cymru a chyn hynny mwynhaodd sawl blwyddyn fel Swyddog y Wasg gydag ITV Cymru.

Dechreuodd Siân-Elin ei gyrfa yn gweithio i gwmni theatr fel Swyddog Marchnata a Chysylltiadau Cyhoeddus, ac mae hi yr un mor angerddol heddiw ag yr oedd hi bryd hynny ynglŷn ag ymgysylltu a chyfathrebu â chymunedau a chynulleidfaoedd amrywiol mewn ffyrdd creadigol, perthnasol ac arloesol.

Grŵp Cynghori Synnwyr Bwyd Cymru

Mae Synnwyr Bwyd Cymru yn gweithio gyda thîm o Gynghorwyr sy’n ein helpu i bennu ein cyfeiriad strategol ac edrych ar fodelau cyllido ar gyfer y dyfodol.  Mae’r Cynghorwyr i gyd yn arweinwyr yn eu meysydd gwaith ac yn darparu cyngor, cefnogaeth a chysylltiadau sy’n ein cynorthwyo gyda’n cenhadaeth i gyd-greu system fwyd i Gymru sydd o les i bobl ac i’r blaned.

Dr Angelina Sanderson Bellamy: Aelod o'r Grŵp Cynghori

Academydd - Systemau Bwyd

Simon Wright: Aelod o'r Grŵp Cynghori

Materion Cyhoeddus ac Addysg

Dr Amber Wheeler: Aelod o'r Grŵp Cynghori

Garddwriaeth a Threftadaeth

Diane McCrea: Aelod o'r Grŵp Cynghori

Strategaeth a Chynaliadwyedd

Dr Angelina Sanderson Bellamy: Aelod o'r Grŵp Cynghori

Academydd - Systemau Bwyd

Aelod o’r Grŵp Cynghori

Mae Dr Sanderson Bellamy yn Athro Cyswllt Systemau Bwyd yn Adran y Gwyddorau Cymhwysol a’r Ganolfan Ymchwil Biowyddorau ym Mhrifysgol Dwyrain Lloegr (UWE) ym Mryste. Cyn gweithio yn UWE, roedd Angelina yn Uwch Gymrawd Ymchwil a Deon Cyswllt ar gyfer Cynaliadwyedd Amgylcheddol ym Mhrifysgol Caerdydd. Bu hefyd yn gweithio fel Cymrawd Ymchwil yng Nghanolfan Cadernid Stockholm a Sefydliad Amgylcheddol Prifysgol Stanford Woods.

Mae arbenigedd Angelina yn cwmpasu systemau cynhyrchu bwyd, y bwyd a fwyteir gan aelwydydd, cadwyni cyflenwi byr, defnydd tir a newid yng ngorchudd y tir, cadernid ecolegol a gwasanaethau ecosystem. Mae Dr Sanderson Bellamy yn defnyddio dulliau sy’n seiliedig ar systemau a lleoedd i ddeall heriau mawr cymdeithas yn enwedig mewn perthynas â’u cysylltiad â’r system fwyd. Er enghraifft, er mwyn cyrraedd targedau sero net, mae’n rhaid i ni fynd i’r afael â systemau bwyd. Mae angen y newidiadau hyn arnom hefyd er mwyn mynd i’r afael â’r argyfwng bioamrywiaeth a’r cynnydd mewn diffyg diogeledd bwyd. Dyna pam mae dull sy’n seiliedig ar systemau yn hollbwysig, a dyma’r math o arbenigedd sydd gan Angelina—dealltwriaeth o gymhlethdod y system fwyd a’r angen am newid sy’n cyd-fynd â’r cyd-destun ehangach.

Ar hyn o bryd mae Angelina yn cynghori Llywodraeth Cymru ar weithrediad ei Chynllun Adfer Natur, bu’n arwain ar weithredu’r Cynllun Gweithredu Bioamrywiaeth cyntaf ym Mhrifysgol Caerdydd yn ogystal â chynghori ar ddatblygu Strategaeth Un Blaned Dinas Caerdydd (sy’n cynnwys bwyd fel un o’i 6 maes thematig ar gyfer newid). Mae’r profiadau hyn yn sail i’w dull ymarferol o gymryd camau i weithredu strategaethau’n effeithiol.

Simon Wright: Aelod o'r Grŵp Cynghori

Materion Cyhoeddus ac Addysg

Aelod o’r Grŵp Cynghori

Mae Simon Wright wedi bod rhedeg yn lleoedd bwyta yn Sir Gaerfyrddin ers dros 30 mlynedd ac ar hyn o bryd ef yw perchennog Wright’s Food Emporium yn Llanarthne gyda’i wraig Maryann. Yn ogystal â hynny, mae Simon hefyd wedi cael gyrfa fel awdur bwyd, a darlledwr yn gwneud rhaglenni radio a theledu i BBC Cymru a Channel 4. Mae’n gyn-olygydd yr AA Restaurant Guide a bu’n gweithio am 10 mlynedd fel ymgynghorydd bwytai ar gynyrchiadau’r DU o’r rhaglen Ramsay’s Kitchen Nightmares. Ers blynyddoedd maith, mae wedi ymddiddori mewn materion yn ymwneud â bwyd cynaliadwy, ffermio a chadwyni cyflenwi lleol ac wedi bod yn ymgyrchu yn y meysydd hynny, a chafodd ei benodi’n Athro Ymarfer ym Mhrifysgol Cymru y Drindod Dewi Sant yn 2021.

Dr Amber Wheeler: Aelod o'r Grŵp Cynghori

Garddwriaeth a Threftadaeth

Aelod o’r Grŵp Cynghori

Mae Amber yn byw mewn tyddyn yn Sir Benfro ac mae ganddi dros 20 mlynedd o brofiad o weithio yn y maes newid systemau bwyd, ar lawr gwlad ac fel ymchwilydd. Ei phrif faes arbenigedd a’i diddordeb pennaf yw sut i alluogi Cymru a’r DU i gynhyrchu a bwyta mwy o ffrwythau a llysiau a’r rôl sydd gan gadwyni cyflenwi bach a byr i’w chwarae yn hynny o beth. Helpodd i sefydlu Pys Plis ac ar hyn o bryd, mae’n gweithio’n llawrydd gyda Synnwyr Bwyd Cymru, yn cydlynu ac yn cyflawni’r Ymchwil Gweithredu, ar y prosiect Llysiau o Gymru ar gyfer Ysgolion.

Diane McCrea: Aelod o'r Grŵp Cynghori

Strategaeth a Chynaliadwyedd

Aelod o’r Grŵp Cynghori

Dechreuodd gyrfa Diane yn y maes bwyd a hynny ym Mhrifysgol Middlesex.  Mae’r angerdd hwn tuag at fwyd wedi parhau ac ymysg yr uchafbwyntiau mae gweithio ar gylchgrawn Which?, gwaith ymgynghori rhyngwladol ar fwyd a materion defnyddwyr gyda Sefydliad Iechyd y Byd, y Sefydliad Bwyd ac Amaethyddiaeth a’r Comisiwn Ewropeaidd, a blynyddoedd lawer yn cynrychioli defnyddwyr yn Codex Alimentarius yn datblygu safonau bwyd ar gyfer masnach y byd.  Mae wedi gwasanaethu ar sawl un o bwyllgorau bwyd ac amaethyddiaeth y llywodraeth ac ar hyn o bryd hi yw cadeirydd bwrdd ymddiriedolwyr – Cynnal Cymru-Sustain Wales, a chyn hynny bu’n gadeirydd ar Cyfoeth Naturiol Cymru a Chyngor Defnyddwyr Dŵr Cymru. Mae bwyd a chynaliadwyedd wedi bod yn brif ffocws iddi drwy gydol ei gyrfa.

Rhaglenni rydym yn eu darparu a'u cefnogi